ABD Başkanı Donald Trump, İtalya’da düzenlenen G7 Zirvesi’nde yaptığı açıklamalarla dikkat çekti. İran ile İsrail arasında devam eden savaş hakkında konuşan Trump, krizin her iki taraf için de “acı verici” olduğunu belirtti ve İran’ın bu savaşta kazanan taraf olmadığını vurguladı.
“Onlarla daha önce iletişime geçtik”
Trump, konuşmasının başında İran’la geçmişte temas kurduklarını hatırlattı:
“Evet, onlarla daha önce görüştük. 60 şehre gittim, 60 farklı yere… Ama şu anda ne yapacaklarına dair hiçbir fikrimiz yok.”
Bu sözler, Trump’ın olaylara yaklaşımındaki belirsizlik ve İran’ın tahmin edilemezliğine vurgu olarak değerlendirildi.
“Bir anlaşma yapmak zorundalar”
Trump, çatışmaların daha fazla tırmanmadan durdurulması gerektiğini ifade etti:
“Bir anlaşma yapmak zorundalar. Bu, her iki taraf için de acı verici bir durum. Ama şunu açıkça söyleyeyim: İran bu savaşı kazanmıyor.”
Trump, İran’ın daha fazla zarar görmeden müzakere masasına dönmesi gerektiğini ve vakit kaybetmemeleri gerektiğini söyledi:
“Konuşmalılar. Hemen konuşmalılar. Çok geç olmadan.”
“Askerî müdahaleyi konuşmak istemiyorum”
Trump ABD’nin çatışmaya doğrudan askerî müdahalede bulunup bulunmayacağı da soruldu. Ancak Trump bu soruya kısa bir yanıt vererek konuyu kapattı:
“Bu konuda konuşmak istemiyorum.”
Bu cümle, Trump’ın klasik stratejik belirsizlik yaklaşımıyla örtüşüyor: ne evet ne hayır diyerek açık bir taahhütte bulunmamak.
Trump’tan Sert Mesaj, Net Yol Haritası Yok
Trump’ın G7’de yaptığı açıklamalar, her zamanki gibi net ifadelerle süslenmiş olsa da, somut bir çözüm önerisi içermedi. İran’ın geri adım atması gerektiğini vurgularken, ABD’nin nasıl bir pozisyon alacağını açıkça dile getirmemesi dikkat çekti.
G7 ülkeleri ise genel olarak çatışmanın genişlemesinden duydukları endişeyi dile getirerek, diplomatik çözüm çağrılarını yinelediler.
Rus Uzmandan Sert Açıklamalar: “İsrail Haddini Aşıyor, Arap Dünyası Birleşmeli”
İran ile İsrail arasında devam eden savaş altıncı gününe girerken, Rus askeri uzman ve siyaset bilimci Yevgeni Mihaylov’dan çarpıcı değerlendirmeler geldi. Mihaylov, İsrail’in İran’a yönelik saldırısını “savaş ilanı olmadan yapılan saldırganlık” olarak nitelendirdi ve bu durumu uluslararası hukukun açık ihlali olarak tanımladı.
“İran bu savaşı kolay kaybetmez”
Mihaylov’a göre, İsrail’in ABD desteğine güvenerek hareket etmesi durumu değiştirmiyor. İran’ın daha önceki saldırılara nasıl karşılık verdiğini hatırlatılarak, “İran artık zayıf bir aktör değil, cevap verecek gücü var,” dedi.
“İsrail küçük bir ülke olabilir ama şu anki davranışları ölçüsüz ve kontrolsüz. Eğer bu gidişat durdurulmazsa, Arap ülkeleri sıradaki hedef olabilir.”
Arap dünyasına uyarı: “Birleşin!”
Mihaylov, özellikle Körfez ülkelerine seslenerek, ABD destekli İsrail saldırganlığına karşı Arap dünyasının birlik oluşturması gerektiğini ifade etti:
“Amerikan dolarlarıyla şımartılmış yönetimlerin gerçeklerle yüzleşme zamanı geldi. İran düşerse sıra sizde. Bu benim kişisel fikrim.”
Nükleer anlaşma ihtimali ve Trump
Mihaylov, ABD başkanı Donald Trump’ın bir nükleer anlaşma arayışında olabileceğini ve bu sürecin çatışmaları durdurabileceğini söyledi. Ancak asıl önemli olanın İran’ın bölgedeki stratejik gücünü kaybetmemesi olduğunu vurguladı.
“İsrail Orta Doğu’yu yönetemez”
Mihaylov’un en dikkat çeken sözlerinden biri de İsrail’in rolüne dair oldu:
“Küçük bir devletin bütün Orta Doğu’ya hükmetmeye çalışması kabul edilemez. İsrail bir zamanlar varlık hakkı tanınmış bir devletti. Ancak şu anda yaptığı şey, kendi sınırlarının dışına çıkmak, başkalarının topraklarını işgal etmek ve terör saldırıları düzenlemek.”
Türkiye ve Rusya’nın rolü
Uzman, Türkiye’nin tepkisinin daha güçlü olması gerektiğini belirterek, “Ankara sadece kınamayla yetinmemeli,” dedi. Rusya’nın ise tarafsız kalmayacağını, İran’ın zor zamanlarda Rusya’ya destek verdiğini ve bu nedenle “ortaklık sorumluluğunun” bulunduğunu söyledi.
“Putin hem Netanyahu ile hem de kamuoyu önünde bu saldırıları kınadı. Rusya bu çatışmada sessiz kalmayacak.”
Güney Kafkasya için uyarı: “Felaket kapıda”
Mihaylov’a göre İran’ın çökmesi, sadece Orta Doğu’da değil, Güney Kafkasya’da da insani ve politik bir kriz yaratabilir:
“İran çökerse milyonlarca mülteci Azerbaycan üzerinden Türkiye’ye yönelecek. Bu da Güney Kafkasya’daki devletleri felakete sürükleyebilir. Bu, Rusya’nın da istemeyeceği bir senaryo.”
Savaş sadece iki ülkenin meselesi değil…
Yevgeni Mihaylov’un açıklamaları, İran-İsrail Savaşı’nın sadece bu iki ülkenin arasında kalmayacağına işaret ediyor.
Arap dünyasına, Türkiye’ye ve özellikle Rusya’ya yönelik mesajlar; bölgesel ittifakların yeniden şekillenebileceğinin sinyali olarak görülüyor.
Yazar: Ülker Fermankızı
